Milli mefküremiz ve milli bayrağımız
Qacarlı Ağamemmed
Genel baxış:
Dünya siyasi tarixine baxdiqda, milletchilik dushuncelerinin ve milli hereketlerin yaranmasi 18-ci yuzile qayidir.hemin donemde dunyanin gelishecek milletlerinde ashiri milletchilik yaranmishdir. Ruslarda, Almanlarda, Firansalilarda… yaranan milli dushuncelerin ve milli hereketlerin nedenleri bir turlu oxshardir.ermeniler, turklerdede hemin qayda kecherlidir. Butun bu milletlerde, nasyonalismin dushunce olaraq, mefkure olaraq yaranmasi ve daha duzgunu, milletleri arasinda yayqinlashmasi tepkisel bir olqu olmushdur.habele siyasi guc qonumlarina baxdiqda, daghilmish ve zeif hallarinda, en chox yayilan dushunce nasyonalism olmushdur. Tepkisel dedikde, demeli bu milletlerde milletchilik , bashqa milletler terefinden onlara yapilan saldirilara ve basqilara qarshi olushmushdur. bashqa milletlerin guclu ve sozu geden milletin zeif oldughu ve ya basqiya ughradighi halda, millet doghal olaraq kim oldughuna varmish, dushmenin tanimish ve ortaq dushmene qarshi birleshme isteyi yaranmishdir. Tebii ki sozu geden milletin aydinlarinin, oncullerinin ve qehremanlarinin da bu arada boyuk rolu olmushdur.
Yaranmish milli dushunce, sonralar yeni ozelliklere de yiyelene bilmishdir. Milletler siyasi guc qonumu(yer, cayqah) baximindan guclendikce , milli ulkuler ve ideallar ashirilashib, saldirqan olub ve yenni boyutlar alib.
Demekde, millet once ozun taniyir, tehlukede oldughun, zulme meruz qaldighin, tecavuza ughradighin anlayir; ozun qorumagha chalishir; sonra istekleri boyuyur; torpaghin, nufuzun ve qudretin artirmagha chalishir. Bu qural genel ve eyni halda doghal bir qurala chevrilib.
Elbette bu etkenin yaninda , bashqa amillerinde rolu olub. Sadece genel baxishda, vurquladighimiz sonucu elde etmek olur. xirdaliqlara ,ayrintilara baxdiqda, her milletin durumuna ve qonumuna baxaraq meseleni daha artiq incelemek olar.
Tekce milli ideoliji deyil, bashqa devrimsel ideolojiler de tepkisel olmushlar. Orneyi, cinsel ideoloji ozluyunde tepkisel olub.cinsel ideoloji erkeklere deyil, qadin cinsine ayid bir ideolijidir.yeni menism adinda ideolojo yoxdur. Ancaq feminism ideolojisi yaranib ve helede surur. Ona gore ki , kishiler qadinlarin huququn tapdalayib.qadinlarda , oz huquqlarin almaq, kishilerle beraber huquqa chatmaq bir arzu olub. Arzularin genelleshdiyi zamanlar ise ideolojiler ve mefkureler yaranir.
Kominism ve ya ishchi herekati ise bilindiyi kimi tepkiseldir. Ishverenler , ishchilerin huququn ayaqlayiblarki, onlarda da ishchi herekati yaranib; sosyalism ve komonism kimi ideolojiler yaranib.
Tersine komonismin kechmish shurevide hakim oldughu zaman, dini inanclara saldirdighi uchun kominisme qarshi dini hereketler cucermeye bashlayib. Orta asiyada yaranmish Eltehrir teshkilatinin yaranmsi bir turlu komonismin dine qarshi hereketlerine tepki olaraq olushub.
Yenede islam ve butunlukde din iqtidarda oldughu ve zorakiliq yurutduyu zamanlar , dine qarshi hereketler ve dushunceler ortaya chixib. Insanlarin gelishmesini onleyen , kohne fikirlere ve torelere qarshi ise zaman zaman modernchilik meydana gelib.
Esas meselemiz, milletchiliye geldikde de, ornekler, dediyimiz qaydani onaylayir. Yehudiler yuz iller boyu saldiriya ughradilar ; didergin oldular; qovuldular; chapildilar; sonunda onlarda ele yehudichilik yarandiki, sehyonism deyilen boyuk bir milli ideolojiye chevrildi. Ozlerin qoruyub; yurdlarina donmek isteyib; ozlerine musteqil olke qurmaq istediler. Sonralar ise dunyanin butun siyasi dengelerini etkilemek , onlarin milli ideolojilerinde yer aldi. Bu gun yehudilerin etkilerin ve guclerin Amerikada, Rusiyada , Avrupa ve Asiyada chox qolayliqla gormek olar.
Ruslar yuz iller boyu turklerin boyundurughu altinda oldular. Qipchaqlara, Tatarlara yuz iller boyu bac verdiler. Bu zeif qonumlarinda milletleshdiler. Sonralar turklerden qisaslarin aldilar; boyuk turkustani parchaladilar; Tatarlari didergin etdiler; Qipchaqlari eritdiler…
Sonralar Ruslar dunyanin imperatorlarinin birine chevrildiler. Ozlerin dunyani idare etmeye en layiq millet gorduler.
Almanlarda habele. Birinci dunya savashindan sonra yenilmish almanlari yalniz ashiri milletchilik razi salabilerdi.onlarda, milletlerini qorumaq, dircheltmek ve guclu bir olkeye chevrilmek, Avrupaya hakim olmaq sonralar ise butun dunyaya egemen olmaq boyuk bir arzu ve ulkuye dondu. Alchalmish, ghururu tapdalanmish Almanlarda , milletchiliyin yaranmasi qachilmazidir. Elbette bu dushunceni formalashdiran, millet arasinda daha yayqin eden almanlarin aydinlari, ve boyuk liderleri oldu.
Gorunduyu kimi , milli ulkuler , ezilmish tapdalanmish ve elden alinmish haqlardan qaynaqlanir. Tehlukede olan milli varliqlardan yola chixir. Bir milletin milli torpaqlari alinibsa ve ya alinmaq tehlukesi ile qarshi qarshiyadirsa , o torpaqlari almaq, qorumaq en boyuk ulkuye chevrilir. Milli ulkuler ise milli ideolojilerin ana direklerin olushdurur.
Bezen bir milletin hem milli varliqlari alinir, hem dini inanci saldiriya ughrayir. Bele oldughu halda neche istek ve arzu ulku seviyyesine qalxir. Milli ideolojide neche ulku yerleshir. Chechenler milletchi ve dinchidiler. Ona goreki hem milli varliqlari tapdalanib , hem dini inanclari saldiriya ughrayib. Chechenlerin milli himnleri basha bash Allahu ekberdir. Yeni onlarin en boyuk ideallari Rus esaretinden qurtarmaq ve muselmanchiliqlarin qoruyub saxlamaqdir. Irandaki sunni mezhebli milletler , o siradan, Beluchlar ve Turkmenlerde de oxshar ozelliyi gormek olur. Ancaq shie mezhebli Ereblerde nasyonalism varsa, dini teessub ulkulerinde gorunmur.onlar muselmandilar, dine qarshi deyiller. Iran islam rejimi terefinden mezhebleri saldiriya ughramadighina, mezhebleri tehlukede olmadighina dinchilik ulkulerine chevrilmeyib. Y’eni mezheb , onlarin milli ideolojilerinde ve milli hereketlerinde soz qonusu deyil.
Azerbaycanin quzeyinde milli ideoloji ve milli bayraq
Quzey Azerbaycanda milli ideoloji musavatchiligha qayidir.yuz ilden artiq Rus ishghali altinda olan Quzey Azerbaycanda , milletchiliyin yaranmasi doghal olquyudur. Musavatchiliq 1918-ci ildeki milli dovletimizin temel ideolojisi ve teorisi olmushdur. Azerbaycan adina ilk dovletchiliyimiz ulu onder dahi Memmed Emin Resulzade ve silahdashlarinin eli ile musavatchiliq temelinde qoyulmushdur. Musavatchiliq hemin illerde quzey azerbaycanda milletimizin esas ulkulerin ozunde birleshdirmishdir.
Uch ana temeli olan musavatchilighin , mefkure olaraq yaranmasinda, uch fikir axini etkili olmushdur. Hemin fikir axini ise milletimizin tarixi gereksinimlerinden (zeruretlerinden)doghmushdur. Musavatin uch ana ulkusu turkchuluk, chaghdashliq ve muselmanchiliqdir. Uch ana ulkunun ideal ve meram seviyyesine gelib chixmasi yuxarida vurqulanan qayda ile tamami ile ortushur.
1-Turkchuluk:
Emir Teymurun 1386-ci ilde qizil ordu xaqani toxtamish xani yenmesi ve toxtamish xanin hemin doyushde olmesi ile, Ruslarin hemishelik dushmenleri –Turkler zeifleyir.ruslar hemin tarixden guclenmeye bashlayir ve yavash yavash guneye doghru turk topraqlarin ishqal edirler.1813 ve 1823 –ci illerde ise azerbaycanin quzeyi resmi olaraq rus esaretine kechir.rus imperiyasi sonralar shovinisti siyasetle turk milli kimliyin aradan aparmaq isteyirdiler. Turklerde eritme siyasetin yuruden ruslara qarshi, turk dushunurleri arasinda tepkiler bashlamish ve ozellikle tatarlar arasinda bu hereket guclu seviyyede ireli getmishdir. Tatar turklerinden olan Ismayil Qaspirali turkchuluk mefkuresinin temel dashin qoyur. Milli kimliyimizin tehlukede oldughundan dolayi yaranmish turkchuluk mefkuresinin, esas amaci turkleri birleshdirmek ve turk kimliyini dircheltmeyidir.ismayil qaspirali bu amaca chatmaq uchun uch ana xet cizmishdir: dilde birlik; fikirde birlik ve ishde birlik.tercuman qazeti 1883-ci ilden 1914-ci iledek butun turk dunyasina yayilirdi.hemin zaman azerbaycandan da turkchulukde feaal olan dahilerimiz varidir. Eli bey huseynzade, ehmed agha oghlu…kimi shexsiyyetlerimiz turkchuluyun temel dashin azerbaycanda qoyurlar. Aydindir ki , azerbaycanda da turkchuluyun ulku seviyyesine chatmasi ruslarin genel shovinisti siyasetine qarshi tepkisel hereketidir.azerbaycanda hemin donemde tatarlarin durumundayidir.turkluyumuz tehlukede oldughu uchun, turkchuluk ulkumuze donushmushdur.
2- chaghdashliq :
Sherq dunyasina ve ozellikle bugunku iran adlanan eraziye yeni ve modern dushuncelerin qapilarinin biri Azerbaycan olmushdur.rusiyada, avrupada tehsil almishlarin, avrupa ile alver eden tacirlerin habele yerli aydin ve yazichilarin en boyuk qayghilarindan biri bati dunyasinin gelishmesi ve yurdumuzun geri qalmasi olmushdur.o zaman aydinlarimiz , milletimizin geri qalmasinin esas sebebini kohne fikirlerin, geri qalmish torelerin ve xurafatlarin hakim oldughunda dushunubler. Hesen bey zerdabi, Mirza celil Memmedqulizade, Sabir, Mirrza Fetheli Axundof kimi shexsiyyetler modernchilik ulkusune dayanaraq milletimizi aydinlatmaga chalishiblar. buna gore de cheshitli yollarla milletimizi aydinlatmagha chalishiblar.chaghdash dunya ile ayaqlashmaq, yeni ve modern fikirlerle olkeni idare etmek, azadliq ve edaleti gerchekleshdirmek,modern teknoliji ve elmi azerbaycana dashimaq, aydinlarimizin ulkusu olub.sosyal demokratik deyerlere dayanan hummet teshkilati yaranib.qadin ve ishchi huququnu savunan dushunceler ve hereketler yaranib. Bu istekler get gede milletimizin ichinde boyuk bir fikir axinina chevrilib.modernleshmek ulku seviyyesine qalxib ve milli ideolojimizin ana direklerinden birine chevrilib.
3- muselmanchiliq:
musavatchilighin uchuncu ana ulkusu muselmanchiliqdir.muselmanlighi qoruyub saxlamaq o zaman milletimizin ulkusu olub.bunun sebeblerine geldikde, birinci ruslarin kristiyan olub ve azerbaycanlilari muselmanchiliqdan uzaqlashdirma ve kristiyanlashdirma cehdleri ve ikincisi ermenilerin hemin donemde muselman turklere qarshi amansiz terrorlari olub.duzdur ki hemin donemde ermeniler butun muselmanlara deyil, azerbaycan turklerine qarshi soyqirim yapirdilar.ancaq hemi donemde ermenilerin qanli terrorlari ve sonralar onlarla aparilan savasha ermeni-muselman savashi deyilirdi.ermenilere qarshi vurushan turk ordusu ise , qafqaz islam ordusu adlanirdi. Qissacasi o donemde azerbaycanlilarin muselmanlighi tehlukede oldughu uchun , muselmanchiliq ulkuye donushmushdur.
Musavatchilighin ana ulkuleri milli bayraghimizda da ozunu yansitdi. Ele de olmaliyidir. Milli bayraq milli ulkuleri temsil eder.turkchuluk goy reng ile, modernleshme ve chaghdashliq qirmizi rengle ve muselmanchiliq yashil rengle temsil oldu. Agh ay azadliq remzi ve ulduz turk dovletchilik remzi kimi bayraghimizi bezedi. Milletimiz ve milli onderlerimiz oz ideallarin bayraghimizda bele yozdular:turk qalmaq, turku sevmek ve onun menafein qorumaq isteyirik. Modern ,chaghdash ve gelishmish millet olmaq isteyirik.muselmanlighimizi qorumaq isteyirik.azadlighi sevirik ve ona chatmaq isteyirik ve turk dovletchiliyi qurmaq isteyirik.bu ulkuler hamisi arzulanan geleceye yonelir.bugunku varliqlari qorumagha yonelir.ona gore ki istenilmeyen olqu bayraqda yer tutmaz.
Milli dovletimiz komonistler eli ile daghildi. Onderlerimiz didergin oldu.ancaq ulkulerimiz ve milli bayraghimiz yerinde qaldi.ureklerde beslendi. Ustelik milli dovletimiz ve memmed emin resulzadenin qurdughu musavatchiliq nostalojiye chevrildi.sonralar yolumuzun yol beyi ebulfezl elchibeyin bashladighi milli azadliq herekati yeniden hemin milli ideolojini onder tutdu.quzey azerbaycanda xalq cebhesi memedeminin, elimerdan topchubashinin, fetelixan xoylunun, nesib yusufbeylinin … qaldirdighi bayraghi bir daha qaldirdi.ulkumuz hemen ulku , bayraghimiz hemen bayraq oldu.1988-den qabaqlar bele, milletchilerin sevdiyi milli bayraq ve mubarize bayraghi , esaretde oldughumuz uchun, qara boyanmadi. Ona goreki bayraq bugunku esareti ve felaketi temsil etmez. Bayraq ulkuleri ve ideallari temsil eder.xalq cebhesinin bayraghi deyishmemesinin sebebine geldikde, birincisi memmed emin resulzade donemi milli dovlet ve bayraghimiza olan nostaloji ve ikincisi ulkulerin helede ulku seviyyesinde qalmasiyidir.ancaq bunlardan daha keskin neden dahi memmed emin resulzade terefinden soylenib: bir kere yukselen bayraq , birdaha enmez.
Italiyanlarin, firansalilarin amerikalilarin ve… bayraqlari bir kere yukselib, sonralar ulkuleri deyishse bele bayraq deyishmeyib.bayraq bir kere yukseldikden sonra , ozu milli varligha chevrilir.dil ve torpaq seviyyesine qalxir.muqeddesleshir.milli dovletchiliyin remzi olur.
Ancaq memmed emin resulzadenin qaldirdighi bayraq , quzey azerbaycanin bayraghidir.quzey azerbaycanda yashayan milletimizin ulkulerin temsil edib. Hemin zaman hech yerde qeyd olmayib ki, bu bayraq butov azerbaycanin bayraghidir.hemin zaman butov azerbaycan ulkusu bele yoxudur.butov Azerbaycan , sonralar ebulfezl elchibey terefinden ireli surulen bir ideyadir.birdeki , o zaman guneydeki Azerbaycanlilarin durumuna ve qonumuna baxsaq aydin olar ki, hemin zaman vetenimizin guney bolumundeki milletimizin ulkuleri musavatchiliq deyildi.o zaman, guneyde - memaleke mehruseye qacar adlanan olkede- qacar turkleri hakimidir.turklerin turkluyune qarshi hakimiyyet terefinden saldiri yoxudur.tersine buradaki farschilarin, pan iranistlerin ve pan ariyachilarin choxu azerbaycan turkleriyidir. Aydinlarin choxu panfars olan milletin( en azi aydinlari turkchu olmayan), ulkusu turkchuluk olabilmez.ona goreki ulkuler aydinlar ve onderler terefinden millete ashilanir ve milletde yetenek olursa menimsenir.
Muselmanchiligha geldikde ise , eyni mentiq hakimdir.memaleke mehruseye qacarda muselman turklerin muselmanlighi tehlukede deyildi.qacar shahlighi ne ashiri dinchi nede sekolaridir.xalqin muselmanlighi ile kimsenin ishi yoxudur.tersine din numayendeleri –mollalarin sarayda guclu nufuzu varidir.
Musavatchiliq ulkulerinden yalniz chaghdashliq aydinlarimizin ulkusuyudur.settarxan ve xiyavani herekatinin hech birinde turkchuluk gorunmur.xiyavaninin qurdughu 6 ayliq dovletin bele, adi azerbaycan deyildi!!
Guney Azerbaycanda milli ideolojimiz ve milli bayraghimiz
Bugunlu guney azerbaycan milli hereketinin milli ideolojisi ve milli bayraghina geldikde, bu hereketin yaranma nedenleri ve bugunku ulkulerimizi gozden kechirmek lazimdir.
Hereketimize ve qonumumuza baxdiqda bele sonuca gelib chtamaq olar ki,fars shovinizminin anti turk siyaseti, turkluye qarshi hereketleri, dilimizde tehsilden mehrum olmaghimiz, tariximizi bilmemeyimiz nedeni ile milli kimliyimiz ve turkluyumuz tehlukededir.ona gore de turkchuluk quzey azerbaycandaki hereketde oldughu kimi ulku seviyyesindedir.turkchuluk ulkumuzdur.
1324-ci ildeki qurulan pisheverinin rehberliyindeki dovletimiz fars shovonizmi terefinden milletimize soyqirim yapilaraq daghilib.ona gorede milli dovletimiz milletchiler terefinden nostalojik duyghularla anilir.milli dovlet qurmaq ve fars shovinizminin esaretinden qurtarmaq en boyuk arzuya chevrilib.
Butov azerbaycan ideyasinin tesiri , quzey azerbaycanin musteqilliyi bir yana, milletimizin oz tarixi yaddashindada quzeye hemishe yaxinliq hisleri olub.herkes ister milletchi ola , isterse de siravi vetendash, quzey azerbaycanla bir millet oldughumuz ve zorla ayrildighimizi bilir.bu birlik shuurun 1989-90-ci illerde achiqca gormek olardi. Miletchiler arasinda butov azerbaycan ideyasi chox genish yayilib.adi millet arasinda normal sherayitde butovluk gundemde olmasa da, vaxti gelende ozun gostere bilir. Orneyi xordad olaylarinda " tebriz –baki – ankara , farslar hara biz hara" , "otay butay bir olsun- merkezi tebriz olsun' shuarlari hami terefinden seslenirdi.bu shuar ise siravi xalq arasinda yaranmishdir.demekde butovluk ulkumuzdur.ustelik tekce butuv azerbaycan deyil, turkiye ilede birleshmek isteyi chox guclu yayqinlashmaqdadir.oghuz birliyi belke gelecekde gundeme kechecek idiyamiz olacaq.
Iran islam rejiminin , islam adina zulmleri, molla hakimiyyetinin irticai qanunlari, ictimai-siyasi azadlighin yoxlughu, demokrasi ve besher haqlarinin ayaqlanmasi qloballashmanin getirdiyi bilgiler ve… nedeni ile kechmishden daha chox chaghdashlashma isteyi hem milletchiler , hemde siravi xalq arasinda gorunur.guney azerbaycanda chaghdashlashma istekleri meshrutiyyet hereketinden bashlasa da, gunumuzde bu ulku daha artiq kutlevileshib.
Milli hereketimizin isteklerinin choxu bele, chaghdashlashma isteyine dayanaraq yozulur. Istiqlal , besher haqlarinin qorunmasi, demokrasi, eqide azadlighi , poloralism, femenism, sekolarism hereketimiz ichinde gundemde olan isteklerdir.bu istekler esasinda tartishma, chox zaman dil , tarix ve turanchiliq … kimi isteklerimizin esasinda tartishmadan daha chox olur. Chaghdashlashma en ustun soyleme chevrilib ve ulkumuzdur.
Bu istekler ve ulkuleri ozetlersek, aydin olur ki musavatchiliq doneminden ferqli olaraq bugunku durumda guney azerbaycan milletinin muselmanlighi tehlikede deyil.ona gorede muselmanchiliq ulkumuz deyil.milli hereketimizde din ve muselmanchiliq soz qonusu deyil.ancaq milletimizin inanclarina milletchilerimiz sayghi ile yanashir.kimseni muselmanliqdan dashindirmaq istemir ve kimseni , muselman deyilsen , deye suchlamir. Milletchilerimiz inanc ozgurluyune inanir. Artiq muselmanchiliq ulkusu yerin inanc ozgurluyune verib.ancaq turkchuluk ve chaghdashliq yerindedir.
Musavatchilighin birinci ulkusu doghrultusunda, ulu onder elchibey butov azerbaycan birliyi ideyasini vermishdir.bu ideyaya chatmaq uchun elchibeyin cizdighi strateji milletleshme , dovletleshme ve butovleshme ashamalarini buruyur. dovletleshme prosesi her iki milletin ozune dovlet qurmasidir ve bunun uchun guney azerbaycanda musteqil dovlet qurulmalidir. Musteqillik doneminden butovleshmeye dek yolumuzun ne qeder sureceyinin belli olmadighina, istiqlal surecinde mubarizemize bayraq lazim oldughuna, huquqi baximdan dunya ictimaiyyetine quzeydeki bayraq yalniz quzey azerbaycani temsil edebildiyine gore guney azerbaycanin ozunun ayrica bayraghi olmalidir. Bu bayraq indiyedek milli siyasi hereketlerimizde birinci done olaraq milli lider doqtur chohreqanli terefinden sunulub ve milli qurultayimiz babek qalasinda millet terefinden onaylanib. Elbette ki bundan onceki hereketlerimizde milli bayraghimiz olsaydi, bugunku donemde milli ulkulerimiz deyishseydi bele hemin bayraq dalghalanmaliyidir.ne yaziq ki qabaqcalar milli bayraghimiz olmayib. Elbette dalda bucaqda guney uchun chox eziz qardash –bacilarimiz bayraq arzulayib ve ozleri neformada olmasi haqda fikir de veribler. Ancaq mesele yukselen bayraq, dunyanin gozu onunde yukselen bayraqdir. Ona gorede BMT nin dovletsiz milletler teshkilati UNPO da da hemin bayraq onaylandi.
Yuzler igidimiz bugunku milli bayraghimiz ustunde qalada tutulub. Min bir tehlukeni goze alaraq igidlerimiz o bayraghi dushmen gozu onunde babek qalasinin zirvesinecen ope ope aghliya aghliya , chepik chala chala qaldirib." Tebriz bayraghin mubarek" deyen igidlerimizin sesi tariximizde qalarqi oldu. Onlar aydan ulduzdan bashqa oz sevgileri ile de bayraghimiza bezek verdiler. Bir kere yukselen bayraq bir daha enmez. Ulkulerimizi temsil eden bayraghimiz deyishmez. Deyishen ve hemishe deyishmeye yetenekli olan bir varligha sevgi beslenmez. Sevgi qati olmayan bayraq ise milli bayraq deyil.
Guney Azerbaycan milli bayraghi ona gore ulkulerimizi yansidir ki, hem turkchuluyu , hem chaghdashlighi yansidir , hemde muselmanchiliq artiq ulkumuz olmadighina bayraghimizda yashil reng inanc ozugurluyunu temsil edir. Bu arada qirmiz rengin choxalmasi ve eyni halda yashil rengin qorunub saxlanmasi ise, Turkiye ve Quzey Azerbaycan milli bayraqlari ile milli bayraghimizi daha artiq yaxinladib.
Qirmiz rengin choxalmasinin bir ayri sebebi de, vurquladighimiz kimi hereketimizde chaghdashlighin daha artiq yer almasidir. hereketimizdeki ireli surulen en gozel shuarlarimiz istiqlal ve " kendi muqedderatini belirtme haqqi" ise chaghdashliq esasinda yozula bilir.
Gelecekde butov Azerbaycana sunulacaq bayraq ise, Turkiye bayraghina bundan artiq oxshamalidir.